تاریخ : سه شنبه, ۵ مهر , ۱۴۰۱ Tuesday, 27 September , 2022
2
وضعیت بحرانی زمین در ایران

وضعیت فوق بحرانی ایران در فرونشست زمین

  • کد خبر : 740
  • ۱۵ آذر ۱۴۰۰ - ۱۰:۴۶
وضعیت فوق بحرانی ایران در فرونشست زمین
ایران رکوددار فرونشست زمین در دنیاست و رتبه چهارم فرونشست زمین با نرخ بالا را در دنیا دارد.


واقعیت آن است اقلیم خشک ایران و قرار گرفتن دو سوم از کشور در مناطق خشک، نیمه‌خشک و بیابانی نشان دهنده آن است که اغلب مراکز جمعیتی از جمله کلانشهرهای کشور در همین مناطق خشک قرار گرفته‌اند و تأمین آب آن‌ها وابسته به منابع زیرزمینی است.
به همین دلیل است که منابع آب زیرزمینی به دلیل برداشت بیش از حد از چاه‌های غیرمجاز و اضافه برداشت‌های چاه‌های مجاز همراه با وقوع خشک‌سالی‌های سال‌های اخیر به وضعیت بحرانی رسید. در واقع این آب‌ها، همان ذخایری هستند که در طول میلیون‌ها سال بر روی همدیگر انباشته شده‌اند و به تدریج با برداشت‌های مکرر، رو به نابودی رفته‌اند. این‌گونه که در حال حاضر، خشکی فقط روی زمین را در برنگرفته و زیرزمین نیز روز به روز به مناطق خشک می‌پیوندد و در نتیجه، پدیده مخربی به اسم فرونشست زمین است.
در میان استان‌های کشور، اصفهان از جمله مناطقی است که به دلیل مهاجرت و اسکان جمعیت بیش از حد ظرفیت و استقرار صنایع آب بر در آن با کاهش منابع زیرزمینی آب و در پی آن با شدت بیشتری از فرونشست زمین مواجه است. به عبارتی خشک‌سالی چندساله و برداشت بی‌رویه آب از سفره‌های زیرزمینی به‌علاوه کاهش باران و قطع آب رودخانه زاینده‌رود موجب وقوع فرونشست زمین در شهر کم‌آبی چون اصفهان شده است؛ این خشکسالی به میزانی است که مسئولان مربوطه با تأکید به خطر فرونشست زمین در دشت‌های اصفهان و شهرهای اطراف آن تأکید می‌کنند؛ در کنار خطر گسل‌ها، مشکل فعلی استان، موضوع فرونشست زمین است که برنامه‌هایی برای آن‌ها در نظر گرفته شده است.
آنچه معضل فرونشست زمین را به‌تدریج فراگیرتر می‌کند خشک‌سالی است که با وقوع آن تمایل مردم را در استفاده از منابع آبی افزایش داده است. به طوری که گاهی بیش از ۸۰ درصد منابع آبی را استفاده می‌کنیم که این روند، کشور را به سمت نابودی پیش می‌برد و باعث آسیب رساندن به آبخوان‌ها می‌شود.
نتایج مطالعات اخیر محققان مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرشازی نشان می‌دهد، از ۳۱ استان، ۱۸ استان کشور در زون با خطر بالا فرونشست زمین قرار دارند و استان‌های «تهران»، «خراسان رضوی»، «اصفهان»، «البرز»، «کرمان» و «قم» هرکدام با جمعیتی بالای یک میلیون نفر در ردیف استان‌های با ریسک جمعیتی بالای در معرض خطر فرونشست زمین رتبه‌بندی شدند.
اگر وضعیت در کشور از نظر تعداد چاه‌ها، برداشت آب از سفره‌های زیرزمینی و مدیریت نکردن کشت همین گونه پیش برود، همچنین میزان ریزش‌های آسمانی نیز در همین وضعیت باشد، کمتر از ۱۰ سال برای جبران فرونشست زمین فرصت داریم.
ترک خوردن ساختمان‌ها، آسیب دیدن جاده‌ها و پل‌ها و خسارت است اما مهم‌ترین خسارت و بدترین ضربه‌ای که فرونشست به ما وارد می‌کند، این است که نفوذپذیری آب از بین می‌رود. یعنی اگر ده‌ها برابر اکنون نزولات جوی داشته باشیم امکان نفوذ به لایه‌های درونی زمین را ندارد. بنابراین روی زمین روان آب‌هایی تشکیل می‌شود که مواد مغذی خاک را با خود حمل می‌کند. در نتیجه دشت‌های حاصلخیز را به بیابان‌های بی‌حاصل تبدیل می‌کند.
بالغ بر یک میلیون و ۴۰۰ هزار حلقه چاه در کشور داریم که از آب‌های زیرزمینی برداشت می‌کنند و موجب فرونشست زمین می‌شود.
بشر نمی‌تواند در رخداد زلزله دخالتی کند اما فرونشست زمین قابل کنترل است. می‌توان اقداماتی داشت که فرونشست زمین به تدریج کم و کم‌تر تا متوقف شود.
حوزه اثر سیل و زلزله تا یک شعاع خاصی است اما فرونشست زمین کل کشور را دچار می‌کند.
-باید چاه‌‌های غیرقانونی را مسدود کرد.
-در شیوه آبیاری باید تجدید نظر کنیم. وزارت جهاد کشاورزی باید شیوه‌های نوین آبیاری که باعث صرفه‌جویی است را در بین کشاورزان و باغداران ترویج دهد.
-مدیریت کشت و زرع داشته باشیم. مثلا در مناطق خشک و نیمه خشک مثل استان‌های فارس و اصفهان، کشت برنج و شالیزار مفهومی دارد؟ وقتی محصولاتی کاشت شود که نیاز به آب زیاد داشته باشد، کشاورز مجبور می‌شود آب زیادی از زیرزمین بکشد. وقتی هم آب زیادی از زیر زمین کشیده شود سطح آب در زیر زمین پایین رفته و فرونشست اتفاق می‌افتد.

  • در فصولی که کشاورزی و نیاز آبی نداریم، از طریق تغذیه مصنوعی سفره‌های زیرزمینی، آب‌های حاصل از نزرولات جوی را به گودال‌های هدایت کنیم. آب از طریق این گودال‌ها کم کم به زیر زمین نفوذ می‌کند و سفره آب زیرزمینی را تغذیه می‌کند تا افت آب را جبران کند.
    تمام این روش‌ها در برخی از کشورها انجام شده و جواب گرفته‌اند.
    اگر در کشور همین روال باشد و از طرف دیگر ریزش‌های آسمانی هم همین میزان باشد، کمتر از ۱۰ سال برای جبران فرونشست زمین فرصت داریم.
    ایران رکوددار فرونشست زمین در دنیاست و رتبه چهارم فرونشست زمین با نرخ بالا را در دنیا دارد. وضعیت ما به طور شدید بحرانی است به طوری که نرخ فرونشست و دامنه آن به محدوده‌های شهری کشیده شده است. علاوه بر خسارات اقتصادی و اجتماعی، برخی از منازل مسکونی دیگر قابل زیست نیستند و دوامی ندارند. اگر به موقع اقدامی صورت نگیرد، دیگر وضعیت برگشت‌ناپذیر می‌شود و حتی اگر بعدها اقدام کنند، نتیجه‌ای ندارد.
لینک کوتاه : https://javanagah.ir/?p=740

نوشته های مشابه

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

برچسب ها
جوان آگاه می‌خواهیم اعلان‌هایی را برای آخرین اخبار و به‌روزرسانی‌ها به شما نشان دهیم.
رد کردن
اجازه دادن به اعلان ها